Hoe verloopt de samenwerking tussen bewoners en gemeente binnen Aanpak Noord? Voor het nationale project Crafting Resilience doen Janne Heederik en Yannick Drijfhout hier al acht maanden onderzoek naar. ‘We zijn aanwezig op de plekken waar het gebeurt.’

“Aanpak Noord is voor ons allebei een zeer interessant onderzoeksonderwerp”, vertelt antropoloog Janne Heederik. “Juist omdat het ontstaan is vanuit bewoners. Je ziet niet vaak dat een gemeente dit op zo’n manier oppakt, door samen met bewoners een plan van aanpak te schrijven. En dat binnen een systeem dat daar helemaal nog niet op aansluit.” Socioloog Yannick Drijfhout: “Daarnaast is het bijzonder dat Aanpak Noord gericht is op meerdere buurten, bijna een heel stedelijk gebied. Er is de wens om vanuit gelijkwaardigheid samen te werken, maar de sociale realiteit is natuurlijk ongelijk. Tussen de gemeente en bewoners, maar ook binnen de gemeente en binnen wijk.”
Nieuwe manieren van samenwerken
De twee onderzoekers werken binnen het grote project Crafting Resilience. In acht Nederlandse steden kijken onderzoekers al ruim twee jaar naar interventies die erop gericht zijn om sociale veerkracht te creëren. Het onderzoeksgebied van Janne en Yannick is Amsterdam-Noord. Janne: “Heel breed gezegd kijken we binnen dit project naar nieuwe manieren van samenwerking tussen overheid en burgers, en hoe die samenwerking er in de praktijk uitziet.” Yannick: “In de verder gaande democratisering zit de belofte dat bewoners meer stem krijgen, meer in de lead komen. Om dat te onderzoeken zijn we ook echt aanwezig op de plekken waar het gebeurt. Om van binnenuit te begrijpen en te zien wat er gebeurt met die belofte.”
Aanpak Noord en Red Amsterdam Noord
Janne kijkt mee bij de projectgroep Aanpak Noord van de gemeente, Yannick schuift regelmatig aan bij Red Amsterdam Noord (RAN). Dat is een grote groep actieve bewoners die nauw betrokken is bij de plannen van Aanpak Noord. Yannick: ”We zien dat nieuwe manieren van samenwerken soms frictie kunnen veroorzaken, maar daar zitten ook voordelen aan. Frictie kan productief zijn, het is voor ons interessant om te kijken naar wat er in die momenten gebeurt en wat daar uit ontstaat.”
Gelijkwaardig samenwerken
Als onderzoekers zijn ze in eerste instantie vooral gericht op de vragen die Aanpak Noord bij ze oproept. Janne: “Hoe werk je gelijkwaardig samen in een context van ongelijkheid? En wat betekent dit voor de rol van bewoners en professionals? Dat zijn een paar van de vragen waar we de komende tijd een antwoord op proberen te vinden.”
Samen leren
Ze vinden het hoe dan ook bijzonder dat ze tot nu toe met open armen zijn ontvangen. Janne: “Dat zegt ook iets over de bereidheid van zowel ambtenaren als bewoners om te leren – samen, en met ons als onderzoekers. Dat is geen vanzelfsprekendheid.” Yannick: “Wij kunnen vanuit onze rol ruimte voor reflectie bieden. Ambtenaren en bewoners worden soms meegezogen in de waan van de dag. Omdat wij er iets buiten staan, proberen we ruimte te bieden voor reflectie.”
Janne: “Het feit dat wij mee mogen meekijken en reflecteren op dit proces is waardevol. Niet alleen voor ons onderzoek, maar ook voor het leerproces dat bij Aanpak Noord plaatsvindt.”